WTW staat voor warmteterugwinning. Een WTW-unit is het hart van een ventilatiesysteem dat verse lucht aanvoert, gebruikte lucht afvoert en de warmte uit de afgevoerde lucht zo veel mogelijk vasthoudt. In dit artikel leggen we in eenvoudige taal uit hoe een WTW-unit werkt, uit welke onderdelen een WTW-systeem bestaat en waar het wordt toegepast.
Waar staat WTW voor?
WTW staat voor WarmteTerugWinning. De afkorting beschrijft precies wat het systeem doet: warmte uit de lucht die de woning verlaat, wordt teruggewonnen en zo veel mogelijk overgedragen aan de verse lucht die naar binnen komt.
U kunt WTW ook tegenkomen als “warmteterugwinsysteem” of “ventilatie met warmteterugwinning”. Het gaat steeds om hetzelfde principe: ventileren en tegelijk warmte behouden.
De term wordt vaak gebruikt voor het hele systeem, terwijl de WTW-unit het toestel is dat de warmte terugwint. In de praktijk hoort bij een WTW-installatie dus altijd meer dan alleen de unit: zonder kanalen en ventielen komt de lucht niet waar die moet zijn.
Hoe werkt een WTW-unit?
Een WTW-unit verwerkt continu twee luchtstromen:
- Verse buitenlucht wordt aangevoerd naar de ruimtes waar mensen verblijven, zoals de woonkamer en slaapkamers
- Gebruikte binnenlucht wordt afgevoerd uit ruimtes zoals de keuken, badkamer en het toilet
- In de unit gaan beide luchtstromen langs een warmtewisselaar, zonder dat de luchtstromen zelf bij elkaar komen
- De warmtewisselaar draagt warmte over van de afgevoerde lucht aan de binnenkomende lucht
- De voorverwarmde verse lucht stroomt via kanalen en ventielen de woning in
Omdat de luchtstromen gescheiden blijven, komt er geen vervuilde lucht terug in de woning. De warmte wordt overgedragen via de wisselaar.
De ventilatoren in de unit houden beide luchtstromen in beweging. De ene ventilator zuigt verse lucht naar binnen, de andere voert gebruikte lucht af. Omdat het systeem continu draait, wordt de woning gelijkmatig geventileerd in plaats van in schommelingen.
Bij koud weer kan er in de unit vocht condenseren wanneer warme binnenlucht afkoelt. Daarom heeft een WTW-systeem vaak een condensafvoer. Dat is normaal en hoort bij de werking van het systeem.
Hoeveel warmte wordt teruggewonnen, verschilt per unit, per installatie en per gebruik. Dat is geen vast gegeven en hangt onder meer af van het ontwerp en de afstelling van het hele systeem.
Welke onderdelen horen bij een WTW-systeem?
- De WTW-unit zelf, met daarin de ventilatoren en de warmtewisselaar
- Luchtkanalen die de lucht van en naar de ruimtes vervoeren
- Toevoerventielen in de ruimtes waar verse lucht binnenkomt
- Afvoerventielen in de ruimtes waar gebruikte lucht wordt afgevoerd
- Filters die stof en vuil tegenhouden voordat lucht de unit in gaat
- Een condensafvoer, omdat er bij het terugwinnen van warmte vocht kan vrijkomen
Deze onderdelen werken samen. Een goed systeem vraagt daarom om een doordacht ontwerp: de plaats van de unit, de routes van de kanalen en de positie van de ventielen bepalen hoe het geheel functioneert.
De filters beschermen de unit en houden stof en vuil tegen. Ze moeten volgens de handleiding worden gecontroleerd en vervangen; de juiste aanpak verschilt per unit. Ventielen bepalen waar de lucht binnenkomt en waar die wordt afgevoerd. De positie en de afstelling ervan zijn belangrijk voor een gelijkmatige ventilatie.
Wat is het verschil tussen WTW en gewone mechanische ventilatie?
Gewone mechanische ventilatie voert meestal alleen lucht af. Verse lucht komt via roosters in ramen of muren naar binnen. Een WTW-systeem werkt met toevoer én afvoer, en voegt daar warmteterugwinning aan toe.
Het belangrijkste praktische verschil: bij WTW wordt de binnenkomende lucht voorverwarmd door de afgevoerde lucht, en zijn de luchtstromen op elkaar afgestemd. Meer daarover, en over de vraag of ombouwen in uw woning kan, leest u in WTW in een bestaande woning.
Praktisch gezien betekent dat: bij WTW is er een centrale unit met twee luchtstromen, terwijl een afzuigsysteem vaak met één afzuigbox werkt en de toevoer aan roosters overlaat. Welk systeem past, hangt af van de woning en de wensen.
Wat is balansventilatie?
Balansventilatie betekent dat toevoer en afvoer van lucht op elkaar zijn afgestemd: er komt ongeveer evenveel verse lucht binnen als er gebruikte lucht wordt afgevoerd. Dat gebeurt met één centraal systeem. Een WTW-unit is vaak onderdeel van een balansventilatiesysteem.
Balansventilatie is een breder onderwerp dan alleen de WTW-unit. In dit artikel houden we het daarom kort; de basis is dat toevoer en afvoer in balans zijn.
Bij balansventilatie wordt de lucht niet alleen afgevoerd, maar ook gericht toegevoerd. Dat maakt het mogelijk om de ventilatie per ruimte te sturen en om warmte terug te winnen.
Waar wordt een WTW-unit meestal toegepast?
WTW-units komen vooral voor in woningen met balansventilatie. Dat is vaak in nieuwbouw, waar het systeem direct in het ontwerp wordt meegenomen. Ook bij renovaties wordt WTW toegepast, maar alleen als de woning er technisch geschikt voor is of geschikt te maken is.
Er is geen universele regel dat WTW overal past. Per woning wordt bekeken of de ruimte, de indeling en de bestaande ventilatie het mogelijk maken. Wat de voor- en nadelen zijn, leest u in de voor- en nadelen van een WTW-installatie.
Naast woningen komt balansventilatie ook voor in andere gebouwen, maar dit artikel richt zich op de woning. Binnen woningen gaat het meestal om nieuwbouw of om renovaties waarbij de ventilatie toch opnieuw wordt bekeken.
Wanneer laat u een WTW-systeem beoordelen?
Een WTW-systeem laat u beoordelen als u wilt weten of het in uw woning past, als de ventilatie niet goed werkt of als u twijfelt of onderhoud of vervanging nodig is. Een beoordeling brengt de unit, de kanalen, de ventielen en de afstelling in beeld.
Dat kan bijvoorbeeld als u de woning net hebt gekocht, als de ventilatie anders aanvoelt dan verwacht of als u wilt weten wat de mogelijkheden zijn voordat u verbouwt. Een beoordeling voorkomt verrassingen achteraf.
Wilt u advies over een WTW-installatie of een bestaand systeem laten nakijken? Installatiebedrijf Veldman bekijkt uw situatie en adviseert over een passende oplossing. Bekijk de pagina WTW-installatie aanleggen of vervangen.




